pawel.judek@judek.com.pl

+48 618 552 279

Prawo transportowe

O prawie przewozowym, konwencji CMR, ubezpieczeniach transportowych i nie tylko.

Skontaktuj się
Skontaktuj się

Paweł Judek

radca prawny

Autor bloga jest radcą prawnym, partnerem w kancelarii Działyński i Judek Spółka Partnerska Radców Prawnych z siedzibą w Poznaniu. Od wielu lat specjalizuje się w prawie transportowym i prowadzeniu sporów sądowych. [Więcej]

Dokumenty i usługi dla Ciebie

Krajowy przewóz kolejowy towarów

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne 2010

  • -

W 2010 r. Polska Izba Spedycji i Logistyki opracowała kolejną wersję (poprzednią stworzono w 2002 r.) Ogólnych Polskich Warunków Spedycyjnych – wzorca umownego mającego zastosowanie przy umowach spedycji.

Ponieważ stosowanie tego wzorca przez spedytorów jest coraz częstsze, warto się z nim zapoznać, zwłaszcza że przewidziany w nim rozkład praw i obowiązków stron znacząco odbiega od regulacji kodeksowej.

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne 2010 liczą 31 paragrafów mieszczących się w wersji oryginalnej na 9 stronach.

Dostępne są one na stronie internetowej Polskiej Izby Spedycji i Logistyki.

Nowa wersja OPWS zawiera szereg zmian w porównaniu z tekstem z 2002 r., a część z nich odnosząca się do odpowiedzialności spedytora ma charakter fundamentalny.

Zakres zastosowania OPWS 2010

Stosowanie wzorców umownych przez jedną ze stron umowy reguluje art. 384 k.c. stanowiący, iż wiążą one drugą stronę, jeżeli zostały one doręczone drugiej stronie przed zawarciem umowy.

Jeśli zaś posługiwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte, wiąże on także wtedy, gdy druga strona mogła z łatwością dowiedzieć się o jego treści. § 2.1 OPWS starają się czynić wyłom w tej zasadzie, narzucając swoje zastosowanie we wszystkich umowach spedycji, jeżeli przynajmniej jedna ze stron umowy jest członkiem Polskiej Izby Spedycji i Logistyki.

…

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne 2010Dowiedz się więcej »

Przeszkody w przewozie towarów cz. 1

  • -

Przewóz towaru nie zawsze przebiega w taki sposób, jak został zaplanowany.

Zdarzają się nieprzewidziane sytuacje, w których przewoźnik ma prawo, a czasem obowiązek samodzielnie zadecydować o losach ładunku. Niewłaściwe zachowanie przewoźnika w takich wypadkach może prowadzić do jego odpowiedzialności odszkodowawczej.

Czym jest przeszkoda w przewozie?

Praktyka działalności transportowej pokazuje, że w zasadzie nieograniczony jest katalog przyczyn, które mogą stanowić przeszkodę w przewozie.

Sporządzenie zamkniętej listy przypadków nie jest ani możliwe, ani wskazane. Wystarczające jest zatem przyjęcie, iż przeszkodą w przewozie jest każde zdarzenie, które uniemożliwia realizację umowy przewozu zgodnie z jej pierwotnymi warunkami, w tym wydanie przesyłki odbiorcy w miejscu przeznaczenia.

…

Przeszkody w przewozie towarów cz. 1Dowiedz się więcej »

Jednostronna zmiana umowy przewozu cz. 1

  • -

Generalną zasadą prawa cywilnego jest reguła, że treść umów może ulec zmianie tylko jeśli wszystkie strony to akceptują.

Od tej zasady prawo przewozowe wprowadza jednak szereg wyjątków, co nierzadko staje się powodem szkód i wynikłych stąd sporów pomiędzy stronami.

Uwagi ogólne

Do podstawowych elementów zawartych w umowie przewozu zalicza się m.in. określenie miejsca, do którego przesyłka winna być dostarczona i określenie odbiorcy. Dane te mają bowiem podstawowy wpływ na określenie wysokości wynagrodzenia przewoźnika z jednej strony oraz na możliwość oceny prawidłowości wykonania umowy przewozu (czy przewoźnik wydał przesyłkę osobie uprawnionej).

Jedną z cech wyróżniających jednak umowę przewozu od innych umów jest możliwość jednostronnej zmiany treści umowy przez osobę uprawnioną również we wspomnianym powyżej zakresie.

…

Jednostronna zmiana umowy przewozu cz. 1Dowiedz się więcej »

Wina umyślna i rażące niedbalstwo przewoźnika cz. 1

  • -

Odpowiedzialność przewoźnika za szkody w przesyłce i opóźnienie w przewozie zarówno w ruchu krajowym jak i międzynarodowym podlega rozmaitym ograniczeniom zarówno do co zasady jak i wysokości.

Jednym ze sposobów na uniknięcie tych ograniczeń ze strony poszkodowanego jest powołanie się na winę umyślną bądź rażące niedbalstwo przewoźnika.

Zasada ryzyka

Odpowiedzialność przewoźnika wynikająca z umowy przewozu opiera się na zasadzie ryzyka.

Z tego względu przewoźnik może zostać zmuszony do wypłaty odszkodowania, nawet jeśli dochował najwyższej staranności przy wykonywaniu swojego zobowiązania.

…

Wina umyślna i rażące niedbalstwo przewoźnika cz. 1Dowiedz się więcej »

Dochodzenie roszczeń pomiędzy przewoźnikami cz. 2

  • -

Dzisiaj kolejna część wpisu o dochodzeniu roszczeń pomiędzy przewoźnikami tym razem poświęcona różnicom w sposobie dochodzenia należności wobec podwykonawców i przewoźników sukcesywnych, a także kwestii przedawnienia roszczeń.

Roszczenia zwrotne wobec innych przewoźników sukcesywnych

Z reguły faktyczną odpowiedzialność za szkodę w przesyłce lub powstanie opóźnienia ponosi tylko jeden z przewoźników biorących udział w przewozie (najczęściej jest to ostatni przewoźnik sukcesywny lub podwykonawca).

W wielu wypadkach dojdzie zatem do sytuacji, w której przewoźnik ponoszący odpowiedzialność wobec osoby uprawnionej będzie chciał dochodzić roszczeń wobec faktycznego sprawcy szkody.

…

Dochodzenie roszczeń pomiędzy przewoźnikami cz. 2Dowiedz się więcej »

Dochodzenie roszczeń pomiędzy przewoźnikami cz. 1

  • -

Po krótkiej wakacyjnej przerwie nadszedł czas na nadrobienie zaległości 🙂 W najbliższych tygodniach wpisy będą się więc pojawiać nieco częściej.

Zacznę od tematu, który dość często przewija się w przypadku wystąpienia się szkód transportowych – dochodzenia roszczeń pomiędzy przewoźnikami.

Z uwagi na rozmiar tekstu podzieliłem go na dwa wpisy. Druga część pojawi się na blogu za tydzień.

W znacznej części przewozów usługa transportowa jest faktycznie wykonywana przez inny podmiot niż ten, który otrzymał pierwotne zlecenie na przewóz.

Łańcuchy podwykonawców i przewoźników sukcesywnych sięgają czasem czterech i więcej podmiotów.

W przypadku wystąpienia szkody w przewozie z reguły osoba uprawniona dochodzi roszczeń od jednego przewoźnika – przewoźnika głównego.

Pojawia się wówczas pytanie – na jakich zasadach taki przewoźnik będzie mógł dochodzić swoich roszczeń od innych przewoźników, którzy faktycznie odpowiadają za powstanie szkody

Przewoźnik sukcesywny a podwykonawca

W sytuacji gdy przewoźnikowi grozi wypłata odszkodowania z tytułu szkody transportowej albo gdy odszkodowanie zostało już wypłacone, a faktyczną odpowiedzialność za szkodę ponosi inny przewoźnik, analizę możliwości dochodzenia roszczeń od innego przewoźnika należy rozpocząć od określenia charakteru wszystkich przewoźników biorących udział w danym przewozie (w wielu wypadkach taka analiza będzie przeprowadzana przez zakład ubezpieczeń, który po wypłacie odszkodowania przejmuje roszczenia wobec faktycznego sprawcy szkody).

W przypadku bowiem, gdy w jednym procesie transportowym występuje kilku przewoźników, mogą oni występować w dwóch odmiennych rolach: podwykonawców bądź przewoźników sukcesywnych.

…

Dochodzenie roszczeń pomiędzy przewoźnikami cz. 1Dowiedz się więcej »

Zwrot kosztów związanych z przewozem

  • -

Odszkodowanie za szkodę w przesyłce i opóźnienie w transporcie to podstawowe rodzaje konsekwencji na jakie narażeni są przewoźnicy z tytułu nienależytego wykonania umowy przewozu. Taki rodzaj szkód dominuje również w postępowaniach likwidacyjnych prowadzonych przez zakłady ubezpieczeń.

Nierzadko jednak przewoźnik zobowiązany będzie do poniesienia również innych należności związanych z przewozem, które mogą niejednokrotnie przekroczyć wartość samego odszkodowania za szkodę w przesyłce.

Zbliżone regulacje

Zarówno w polskim prawie przewozowym jak i w Konwencji CMR oraz załączniku B do Konwencji COTIF zawierającym przepisu ujednolicone o umowie międzynarodowego przewozu towarów kolejami (CIM) znajdują się zbliżone regulacje dotyczące zwrotu przez przewoźnika kosztów związanych z przewozem w związku ze szkoda w przesyłce.

Zgodnie z art. 82 prawa przewozowego oprócz odszkodowania za szkodę w przesyłce przewoźnik zobowiązany jest zwrócić przewoźne i inne koszty związane z przewozem przesyłki w całości w przypadku utraty przesyłki bądź w odpowiedniej części w razie ubytku lub uszkodzenia.

…

Zwrot kosztów związanych z przewozemDowiedz się więcej »

Kilka słów o deklaracji wartości przesyłki

  • -

Przewidziane w przepisach prawa przewozowego i międzynarodowych konwencjach transportowych metody ustalania odszkodowania oraz limity ograniczające jego wysokość w wielu przypadkach mogą mieć bardzo niekorzystne konsekwencje dla osoby poszkodowanej.

Z tego względu warto przyjrzeć się instytucji deklaracji wartości przesyłki pozwalającej na poprawę sytuacji prawnej kontrahenta przewoźnika.

W poprzednim wpisie pt. „Jak ustala się odszkodowania w transporcie drogowym” przedstawiłem jak sformalizowane bywają sposoby określenia odszkodowania należnego od przewoźnika, co wielokrotnie prowadzić może do sytuacji, gdy szkoda poniesiona przez osobę poszkodowaną zostanie wyrównana tylko w niewielkim stopniu.

Biorąc pod uwagę bezwzględny charakter prawa przewozowego i związany z tym brak możliwości uregulowania umownie innych reguł odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika, w przypadku wielu rodzajów przesyłek ich transport na ogólnych zasadach wiązałby się ze zbyt dużym ryzykiem.

Stąd ustawodawca krajowy jak i strony konwencji regulujących przewozy międzynarodowe w poszczególnych gałęziach transportu wprowadziły rozwiązania umożliwiające lepsze zabezpieczenie osoby zlecającej przewóz.

Prawo przewozowe

Polskie prawo przewozowe w art. 40 ust. 1 przewiduje, że nadawca może zadeklarować wartość przewożonych rzeczy w liście przewozowym, pod warunkiem że wartość ta nie wynika z rachunku sprzedawcy lub dostawcy ani z obowiązującego cennika.

W przypadku istnienia rachunku bądź cennika zadeklarowanie wartości przewożonych rzeczy nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

…

Kilka słów o deklaracji wartości przesyłkiDowiedz się więcej »

Przedawnienie roszczeń wobec przewoźnika

  • -

Przedawnienie w krajowym i międzynarodowym prawie przewozowym wyróżnia się na tle przedawnienia odnoszącego się do innych stosunków cywilnoprawnych z jednej strony dość krótkimi terminami, z drugiej szczególnymi zasadami dotyczącymi zawieszenia jego biegu.

Co więcej w poszczególnych aktach prawnych regulujących prawo przewozowe terminy te znacząco różnią się od siebie.

Dobrze więc usystematyzować wiedzę w tym zakresie.

Kodeks cywilny

Choć niekiedy się o tym zapomina, umowa przewozu w swojej podstawowej postaci uregulowana jest w kodeksie cywilnym w przepisach art. 774-793.

Umowa opisana w kodeksie ma jednak zupełnie marginalne znaczenie i odnosi się w zasadzie wyłącznie do transportu konnego.

…

Przedawnienie roszczeń wobec przewoźnikaDowiedz się więcej »

Kto może dochodzić roszczeń z umowy przewozu towarów

  • -

Od czasu do czasu mam okazję analizować zasadność roszczeń kierowanych do zakładów ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika (OCP) po przeprowadzeniu całości postępowania likwidacyjnego.

Nie zawsze lektura akt szkodowych jest świadectwem profesjonalizmu likwidatorów szkód.

Podstawową zadaniem przy ocenie zasadności zgłaszanych roszczeń odszkodowawczych winna być bowiem analiza, czy osoba występująca z roszczeniem jest uprawniona do jego dochodzenia.

Praktyka działań wielu zakładów ubezpieczeń pokazuje jednak, że kwestia ta często jest pomijana w toku postępowania likwidacyjnego.

Podobnie postępują również sami przewoźnicy, wobec których formułowane są roszczenia odszkodowawcze.

Nierzadko skutkuje to wypłatą odszkodowań, które osobom występującym z żądaniami wcale się nie należały.

Ogólne zasady odpowiedzialności odszkodowawczej a prawo przewozowe

Regułą w prawie cywilnym jest, iż roszczenia odszkodowawcze przysługują osobie, która poniosła szkodę w wyniku określonych okoliczności.

W przypadku roszczeń opartych na umowie jest to zwykle osoba będąca stroną umowy z dłużnikiem.

…

Kto może dochodzić roszczeń z umowy przewozu towarówDowiedz się więcej »

Przewijanie do góry